Kijk uit! PFAS

PFAS staat voor per- en polyfluoralkylstoffen. Het is
groep van meer dan 10.000 synthetisch geproduce-
erde chemicaliën die tot steeds meer zorgen baren.
Sinds hun introductie op de markt in de jaren 40 is
het gebruik van PFAS gestaag toegenomen. Door
hun water-, vet- en vuilafstotende eigenschappen
en hun antiaanbakwerking worden PFAS in allerlei
alledaagse producten en toepassingen gebruikt.
Tegelijkertijd zijn PFAS nauwelijks afbreekbaar en
zeer persistent. Daarom worden ze ook wel ‘forever
chemicals’ genoemd.

In ons dagelijks leven komen we met veel van deze
problematische stoffen in aanraking. Er zijn inmid-
dels PFAS gevonden in het bloed van mensen en
dieren over de hele wereld. Vele wetenschappelijke
studies tonen bovendien aan dat PFAS schadelijk
kunnen zijn voor de gezondheid. Zwangere vrouwen
en kinderen worden bovengemiddeld geraakt door
de gevolgen van PFAS. Daarnaast brengen PFAS
aanzienlijke maatschappelijke kosten met zich mee,
bijvoorbeeld in de gezondheidszorg en bij de sane-
ring van vervuilde bodem en water.

Dit roept de vraag op: waarom zijn PFAS niet al
lang verboden, zeker nu er al veel alternatieven
bestaan? Daar zijn meerdere redenen voor. Ach-
ter de productie van PFAS schuilt een economisch
krachtige industrie met grote winstbelangen. Door
het grote aantal verschillende PFAS en de huidige
praktijk om een problematische stof te vervangen
door een andere fluorchemische stof die nauwelijks
minder schadelijk is, zou alleen een verbod op hele
stofgroepen effectief zijn, en juist daar verzet de
industrie zich tegen. Bovendien is onder de huidige
wetgeving persistentie alleen niet voldoende om een
stof te reguleren. Stoffen moeten daarnaast ook als
toxisch en bioaccumulerend worden geclassificeerd.
De drempels voor regulering zijn dus hoog, onder
andere omdat tot nu toe slechts een fractie van
de PFAS uitgebreid is onderzocht op gezondheids-
effecten.

Op Europees niveau wordt momenteel gesproken
over een brede beperking van PFAS. WECF pleit voor
een verplichte uitfasering van deze ‘forever chemi-
cals’ met duidelijk omschreven overgangsregelin-
gen die alleen gelden voor essentiële toepassingen,
en alleen zolang er nog geen veilige alternatieven
beschikbaar zijn.

Deze publicatie geeft een overzicht van wat PFAS
zijn, waar ze voor worden gebruikt en hoe ze mens
en milieu beïnvloeden. Het gaat in op welke beleids-
maatregelen nodig zijn en wat mensen zelf kunnen
doen om zich te beschermen en het gebruik van
PFAS te verminderen.